Bilişsel Davranışçı Terapi Modeli 

İnsanlar yaşadıkları olay ve durumlara hızlıca anlam yükleme eğilimindedir. Onları harekete geçiren şey olaylar değil, olaylar hakkında oluşturdukları düşünce biçimleridirBilişsel Davranışçı terapi modeli, bireyin olumsuz davranışına yol açan duygu ve düşünce kalıplarının değiştirilmesi ile var olan sorunu çözmeye yönelik, zaman ile sınırlı, danışan-terapist işbirliği üzerine kurulu yapılandırılmış bir tedavi yaklaşımıdır. 

Danışanlara terapötik bir işbirliği içinde kendi otomatik düşüncelerini ve bunların altında yatan temel inanç ve şemaları inceleme olanağı verir. Ayrıca, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) eğitim modeli üzerine kurulmuştur; danışana “kendi terapisti” olmasını öğretmeyi ve problemin tekrarını önlemeyi amaçlar

Eğitim, ilk değerlendirme aşamasından itibaren başlar ve tüm terapi süreci içinde devam eder. Terapist anlaşılamayanı anlaşılır duruma getirmeyi amaçlar. Süreç, kişinin dış dünyada olup biten her şeyi kendi kontrol edemeyeceğini öğrenmesi ile başlar. Ardından problemlere karşı nasıl bir  yaklaşım geliştirmesi ve olayları nasıl yorumlaması gerektiği öğrenilir. Amaç akılcı düşünmeyi değil çok seçenekli düşünmeyi öğretmektir. Kişiler, yaşadıkları durumu veya uyguladıkları davranışları daha sistematik bir yolla değerlendirdiklerinde duygu ve davranışlarında olumlu değişmeler yaşanacaktır.

Örneğin, oldukça depresif olduğunuzda ve normalde yaptığınız bazı şeyleri yapamadığınızdaaklınızda bir “otomatik düşünce “olabilir. “Hiçbir şeyi beceremiyorum”. Bu düşünce daha sonra belirli bir tepkiye neden olabilir: Üzgün hissedebilirsiniz (duygu) ve yatağınızın köşesine kıvrılırsınız (davranış). Eğer bu düşüncenin geçerliliğini inceleseydiniz aşırı genelleme yaptığınızı görerek gerçekte bir çok şeyi iyi yaptığınızı fark edebilirdiniz.  (Beck, 2018, s. 3) 

Kaynaklar 

  • Beck, J., (2015). Bilişsel Davranışçı Terapi: Temelleri ve Ötesi, 2. Baskı, Nobel Yayınevi