Yetkinlik Yeterlilik

Yetkinlik, bireyin mesleğine uygun yasal eğitimi almasıdır.  Yetkinliğini en yüksek düzeyde tutma, kişisel ve profesyonel olarak geliştirmesi gereken yönlerini geliştirme ve yetkinliğini gerçekçi bir şekilde değerlendirme sorumluluğu kişinin kendisine aittir. Türkiye Cumhuriyetinin  yüksek öğrenimle ilgili yasalarının öngördüğü koşullara göre eğitim veya denklik, yetkinliği ve yetkinliğin sınırlarını belirlemektedir.

Yetkinliğin Korunması ve Geliştirilmesi

  • Meslek alanı için gerekli olan eğitimin yanı sıra alandaki bilimsel gelişmeleri ve eğitimleri takip etme ve deneyimiyle birleştirmek kişinin sorumluluğudur. 

Yetkinliğini Değerlendirmek

  • Kişi kendi uzmanlık alanı kapsamında herhangi bir alt uzmanlık alanında çalışmaya girmeden önce yeterli mesleki bilgi, donanım ve deneyime sahip olup olmadığını değerlendirmekle yükümlüdür. Yetkin değilse eğitim ve süpervizyon alarak çalışabilir.

Etik Farkındalık

Psikolog,

  • Türk Psikologlar Derneği tarafından kabul edilmiş etik kuralları ve ilkeleri bilme,
  • Etik ikilemler karşısında hangi kuralları işleteceğine karar verme,
  • Gerekirse etik karar verme sürecini aktive etme,
  • Tıkandığı noktalarda süpervizyon alma gerekliliğinin farkında olma ve bunları bilerek hareket etme sorumluluğu taşır. 

Sorumluluk

Kişi kendi başına çözemediği durumlarda meslektaşlarından ve Türk Psikologlar Derneği etik kurulundan yardım almak ve etik ikilemleri çözmekle sorumludur.

Gizliliğin Korunması Zorunluluğu

  • Hizmet verilen kişiden edinilen bilgiyi gizli tutmakla yükümlü olması ve kişilere gizlilikle ilgili sınırlar belirtilir.  
  • Her türlü bilgi, değerlendirme, görsel kayıt ya da yazılı metinler psikolog tarafından koruma altına alınmalıdır. 
  • Danışanlardan ses kaydı almadan önce izin alınmalıdır. 
  • Elde edilen bilgiler isim ve ayrıntılar gizli tutularak sadece bilimsel ya da profesyonel amaçla paylaşılabilir. 
  • Özel bilgilerin eğitim gibi alanlar için kullanımı ancak tanıtıcı bilgiler yeterince gizlenmiş ise veya kişi yazılı olarak izin vermişse kullanabilir.

Gizlilik ilkesi ihlali

  • Kişi kendine, psikoloğa veya başkasına zarar vermiş ya da verecek ise, 
  • Aile için şiddet, istismar, ihmal durumları varsa,
  • Adli içerik teşkil eden olayların varlığında,
  • Zor durumdaki yaşlı ve engelli bireyleri fiziksel ve ruhsal olarak korumayı gerektiren durumlarda gizlilik ihlali uygulanır.  

Dürüstlük

Hizmet verilen kişileri yanıltmak, kandırmak, aldatarak zarar vermek ve bilerek doğruları gizlemekten kaçınmak, doğruluk, dürüstlük ve tarafsızlık ihlali olarak değerlendirilir. 

Kendini Doğru Tanıtma

Psikolog,

  • Eğitim, deneyim ve yetkinliği, 
  • Akademik dereceler ve unvanları, 
  • Verdiği hizmetleri ile hizmetlerin bilimsel temelleri ve sonuçları, 
  • Başarı dereceleri,
  • Bağlı bulunduğu kurum ve dernekleri hakkında doğru bilgilendirmeler yapar. 

Doğru Bilgilendirme

Psikolog,

  • Verdiği bilginin nesnel, tam ve anlaşılabilir olmasını sağlar. 
  • Psikoloji bilimine, mesleğine zarar vermekten ya da meslekle ilgili yanlış anlaşılmalara sebep olmaktan kaçınır. 

Topluma Yönelik Bilgilendirmede Dürüstlük

  • Uzmanlığı dışındaki konularda açıklamada bulunmaktan kaçınır. 
  • Kendi çalışmaları ve uygulamaları hakkında, bağlı olduğu kişi ve kurumlara ilişkin bilerek yanlış, aldatıcı, hileli açıklama yapmaz. 
  • Yayın organlarını kullanırken açıklama ve önerilerinin bilimsel temellere oturduğundan emin olur ve etik yönetmenliğe dikkat eder.

Reklam Amaçlı Açıklamalardan Kaçınmak

  • Hizmet verdiği kişi ya da kurumlardan kendi yararına reklam amaçlı açıklama istemez. 
  • Hizmet talep edilmediği halde kişileri etkileyerek hizmet alımına yönlendirmez.

 

İnsan Haklarına Saygı ve Ayrımcılık Yapmama

Hizmet Verilenlere Saygı 

  • Hizmet verilen kişi ve kurumun gizlilik, özgürlük ve seçim hakkına saygı duyar ve bunları korumak için önlem alır.  
  • Yaş, cinsiyet, etnik kimlik, cinsel yönelim vb. herhangi bir özelliğe ya da tercihe karşı ayrımcılık yapmaz.

Meslektaşlara Saygı

  • Meslektaşlarının ve diğer profesyonellerin bilgi, deneyim, bakış açısı, sorumluluk ve uzmanlıklarına saygı duyar ve ayrımcılık yapmaz.

Uzmanlığını Kötüye Kullanmak

  • Kişilerin temel hak ve özgürlüklerine, onurlarına ve değerlerine saygı gösterir.
  • Uzmanlığını zarar vermek, taciz etmek, yönlendirmek ve bastırmak için kullanmaz.